NEV'İYAT // ÇİZGİÜSTÜ  
HZ. ÖMER'İN ÇALIŞMAYI EMRETMESİ

İleride, Hz. Ömer'in Yemen halkına söylediği şu söz gelecektir: "Mütevekkil kimse, tohumunu toprağa atıp sonra Allah'a tevekkül edendir." İbnü'l-Cevzî'nin Menâkıbu Ömer adlı kitabında, Muhammed b. Sîrîn'in babasından şöyle dediğini rivayet ettiği nakledilir: Ömer b. Hattâb'la (ra) birlikte akşam namazında bulundum. Bana yaklaştı, yanımda bir bohçacığım vardı. "Nedir bu?" dedi, "bohçamdır, şu pazarda alışveriş yapıyorum" dedim. Bunun üzerine Hz. Ömer şöyle dedi: "Ey Kureyş topluluğu, bu ve benzerleri ticaret konusunda size galebe çalmasın, ticaret imaretin (emîrlik, yöneticilik) üçte biridir." Yine Menâkıbu Ömer'de Hasan'dan şöyle dediği rivayet edilir: Hz. Ömer şöyle dedi: "Kim bir şeyde üç defa ticaret yapıp da bir şey elde edemezse başkasına yönelsin. Menakıb’da Ükeydir el-Arızî'den Hz. Ömer'in şöyle dediği nakledilir: "Meslek öğrenin, muhtemeldir ki birinizin bir mesleğe muhtaç olması söz konusu olabilir."

Kenzü'l-ummâl’de Hz. Ömer'e (ra) isnadla şu rivayet zikredilir: "Eğer şu alışverişler olmasaydı halka muhtaç olurdunuz." Menâkıb'da Ebubekr b. Abdullah'ın şöyle dediği nakledilir: Hz. Ömer şöyle dedi: "Biraz aşağılık bulunan bir kazanç yolu, halktan istemekten daha hayırlıdır." Menâkıb'da Zekvân'dan naklen Hz. Ömer'in şöyle dediği kaydedilir: "Sizden biriniz bir deve satın alacağı zaman büyük, semiz ve uzun boylusunu satın alsın, eğer aldanırsa değersizinde değil iyisinde aldanmış olur."

İbnü'l-Cevzî Telbîsu İblîs'te ve Menâkıbu Ömer'de Havvât et-Teymî'den şöyle dediğini tahric eder: Hz. Ömer şöyle dedi: "Ey fakirler topluluğu, başlarınızı kaldırın, yol açık seçiktir, birbirinizle hayırda yansın, müslümanlara yük (muhtaç) olmayın." el-îkdül-ferîd'de, Ömer b. Hattâb'ın (ra) şöyle dediği zikredilir: "Sizden biriniz rızık aramaktan geri durup 'Allah'ım bana rızık ver! demesin. Biliniyor ki gök ne altın ne de gümüş yağdırır." Allah insanların bir kısmını diğerleri vasıtasıyla rızıklandırmaktadır. Hz. Ömer bunu söyledi ve şu âyeti okudu: "Namaz bitince yeryüzüne dağılın ve Allah'ın fazlından nasip arayın. Allah'ı çok anın, umulur ki kurtuluşa erersiniz" (Cum'a 62/10). el-îkdü'l-ferîd'de, Hz. Ömer'in (ra) şöyle dediği de kaydedilir: "Kişinin hasebi (şerefi) malı, keremi dini, mürüvveti de ahlâkıdır."

İbn Mâce, Abdulmelik b. Umeyr yoluyla, onun Amr b. Hureys'ten, onun kardeşi Said b. Hureys'ten şu rivayetini tahric eder: Resûlullah (sav) şöyle buyurdu: Kim bir akar veya ev satıp da parasını onun benzeri bir şeye yatırmazsa, onun bereketini (hayrını) görmemeye layıktır."

(Et-Teratibül İdariye 2/87)

 
Geri