NEV'İYAT // H.BASRİ ÇANTAY MEALİ  

                                                                      HASAN BASRİ ÇANTAY'IN
                                                                KUR'AN-I HAKİM VE MEALİ KERİM


                                                                        
EL-FATİHA SURESİ

1:3- Hamd olsun (3)-Âlemlerin(4) Rabbi(5),Rahman, Rahim(6), Din günü(7)nün(tek) sahibi ve mutasarrıfı Allah’a(8)
   
(1) “El-fatiha”   Kur’ânın başlangıcı olan bu sûrenin adıdır.   Yedi âyetdir.   Müfessîrlerin çoğuna göre “Mekke” de, (İmam Mücâhid) e göre “”Medine” de, diğer bazılarına göre, iki defada olmak üzere, hem Mekkede, hem Medînede inmişdir.   Bir rivayete nazaran ilk nazil olan bu sûre-i celîledir.  (Bakınız:   “El-alak”   sûresi).  (2) “Rahman ve Rahim olan Allanın adıyle  (başlarım,  okurum)”   demekdir.   Cenabı Hak “El-alak” sûresinin başında Resulüllah Sallahu aleyhi ve selleme Rabbinin adıyle okumasını emretmedir. Bu emre ve bu babda vârid olan sahih haberlere nazaran her hayırlı işe Besmele ve Hamdele ile başlamak lâzımdır. Besmele nazil olmazdan evvel Resûlüllah Sallellahü aleyhi ve sellem ahidnâmelere “Bismikellahümme”= Yâ Allah senin adınla” ile başlardı. “En-neml” süresindeki besmele bil-ittifak âyetdir. Sûre başlarındaki Besme­lelere gelince: “Şâfiîlere göre bunlar da sûrelerden cüz'dür ve âyetdir. Hanefîlere ve Mâlikîlere göre ise böyle değildir. Onlara göre bunlar sûreleri birbirinden ayırmak için konulmuşdur. Bununla beraber (İmâm-ı A'zam) a ve (Ebu Yûsuf) a göre namazda “Sübhâneke”den ve “Eûzü” den sonra ve her rek'atin evvelinde Besmele okumak lâzımdır. Namazda sû­relerin başındaki Besmeleler okunmaz.(3) “Hamd”: İhtiyari (kendi kendine, isteyerek) yapılan bir iyiliği veya başlangıcını saygı ile, gönül hoşluğu ile öğüp anmakdır, yahud o suretle olan öyğüve anışdır. Kur’an-ı Kerimde varid olan “elhamdülillah” cümleleri lâfzan ihbar, ma’nen inşâdır. “Külliyatü Ebilbakaa”(4) “âlem”: Cenab-ı Hakkın varlığına, birliğine nişâne olan bütün “Mâsiva=Allahdan başka her şey”dir.(5) “Rab”: Varlık âlemlerini yaratan, terbiye ve tenmiye eden, maddi ve manevi kemâle doğru götüren (Allah) demekdir.(6) “Rahman, Rahim”: Meşhur kavle göre birincisi dünyada iman eden, etmeyen herkesi ve her mahlûku, ikincisi âhirette yalnız iman edenleri esirgeyen demekdir. Allahın isimlerindendir.(7) “Din günü”: Burada maksud ceza günü, herkesin dünyada yaptığının mukabelesini göreceği ahiret günüdür.(8) “Allah”: Cenab-ı Hakkın zâtini, sıfatlarını, fiillerini, hep birden ifade eden lafza-i celaldir. Bütün kemal sıfatlar ondadır. Hak ve batıl mabudlara ıtlak edilen ve cemi’lenen “Tanrı” kelimesi onun yerini tutamaz. Allah cemi’lenemez. Allah, Allahdır
  
4-     Yalınız sana (kulluk) ederiz, yalınız senden yardım isteriz.
5:7-    Bizi doğru yola, kendilerine ni’met(9) verdilerinin yoluna ilet, gazaba      uğrayanlarınkine, sapıklarınkine değil.(10)
 
(9) Hakkın nimetlerine kavuşanlar hakkında “en-Nisa” suresinin (69) uncu ayetinde tafsilat vardır.(10) “Âmin”: Fatihadan sonra okunan bu kelimenin manası “Öyle olsun, kabul et” demektir.

(Siteyi Kaynak Gösterek Alıntı Yapabilirsiniz)

  

 
Geri