NEV'İYAT // OSMANLICA  
17-Terki-i Bend-Osmanlıca şiir-

تركيب
بند

Terkîb-i Bend

1

ساقي كتور اول باده ي كيم مايه ء جاندر

آرام ده عقل ملامت زدكاندر
 

Sâkî getir ol badeyi kim mâye-i candır
Ârâm-dih-i akl-ı melâmet-zedegândır

اول مي كه اولور صقيل دل اهل كمال

ناپخته لرك عقلنه باديء زيادر


Ol mey ki olur saykal-ı dil ehl-i kemâle
Nâ-puhtelerin aklına bâdî-i ziyandır


بر
جام ايله ياپ خاطري زيرا دل ويران

مجهور خرابات اوله لي خيلي زماندر

Bir câm ile yap hatırı zîrâ dil-i vîrân
Mehcûr-ı hârâbat olalı hayli zamandır



ساقي
ايچه لم عشقنه رندان خدانك

رندان خدا واقف اسرار نهاندر
 

Sâkî içelim aşkına rindân-ı Huda'nın
Rindân-ı Huda vâkıf-ı esrâr-ı nihandır


ساقي ايچه لم رغمنه صوفئ حريصك

كيم مقصودي كوثر املي حور جنابدر


Sâkî içelim rağmına softa harisin
Kim maksadı Kevser emeli hûr-ı onandır

عشق اولسون او پير مئ پرورده ء عشقه

كيم باده سي صد ساله و ساقيسي جواندر


Aşk olsun o pîr-i mey-i perverde-i aşka
Kim badesi sad-sâle vü sâkîsi civandır


پير ميه صور مسئله ده وار ايسه شبهك

واعظلرك افسانه لر هپ هذياندر

Pîr-i meye sor mes'elede var ise şübhen
Vaizlerin efsâneleri hep hezeyandır

بن اكلادغم جرخ ايسه بو جرخ هپ انداز

يخشي كورينور صورتي اما كر

Ben anladığım çarh ise bu çarh-ı çep-endâz
Yahşi görünür sureti amma ki yamandır



بكزر فلك اول چنبر فانوس خياله

كيم تماثيلي سريع الجرياندر

Benzer felek ol çenber-i fânûs-ı hayale
Kim nakş-ı temâsîli serî'ü'l-cereyandır

ساقي بزه  مي صون كه دل تجربت أموز

انديشهء انجام ايله وقف خلجاندر
 

Sâkî bize mey sun ki dil-i tecrübet-âmûz
Endîşe-i encam ile vakf-ı halecandır



ايچ
باده كوزل سو وار ايسه عقل و شعورك

دنيا وار ايمش يا كه يوغ اولمش نه امورك

İç bade güzel sev var ise akl ü şuurun
Dünyâ var imiş yâ ki yok olmuş ne umurun



2


يتمزمي بو قسري روش اغرب عالم

بر منزله ايرمزمي عجب كوكب عالم

Yetmez mi bu kasrî reviş-i ağreb-i âlem
Bir menzile ermez mi aceb kevkeb-i âlem

شمدي اويويانلر او زمان ده اويانورلر

بر صبحه رسيده اولور آخر شب عالم

Şimdi uyuyanlar o zamanda uyanırlar
Bir subha resîde olur âhir şeb-i âlem


پامال
ايدر انجام كيمك اوستنه
دونسه

آغاز ايده لي دوره بودر مشرب عالم

Pâ-mâl eder encam kimin üstüne dönse
Ağâz edeli devre budur meşreb-i âlem



بيك
بويله جهان زر و سيم اولسه يتشمز

ممكنمي كه اسعاف اولنه مطلب عالم


Bin böyle cihân-ı zer ü sîm olsa yetişmez
Mümkin mi ki is'af oluna matlab-ı âlem



خارجدن
اكر اولسه تماشاسنه امكان

مدهش كورينور هيكل مستعجب عالم


Hâricden eğer olsa temaşasına imkân
Müdhiş görünür heykel-i müstağreb-i âlem
 

آلمش يوكني شويله كه سيرنده خللسز

بر زره دخي قالديره مز مركب عالم


Almış yükünü şöyle ki seyrinde halelsiz
Bir zerre dahi kaldıramaz merkeb-i âlem



ابناي
بشرده قاله جقمي بو معادات

بيلمم نه زمان طوغريله جق مذهب بشر
 

Ebnâ-yı beşerde kalacak mı bu muâdât
Bilmem ne zaman doğrulacak mezheb-i âlem

هر صفحه ده بر شكل حقيقت ايدر ايراز

هركون چويرر بر ورقه مقلب عالم


Her safhada bir şekl-i hakikat eder ibraz
Her gün çevirir bir varaka makleb-i âlem
 


بيك
درس معارف اوقونور هر ورقنده

يا رب نه كوزل مكتب اولور مكتب عالم

Bin ders-i maârif okunur her varakında
Yâ Rab ne güzel mekteb olur mekteb-i âlem

بو جسم كثيفك نره سي مركز قوت

يا رب نه مطيه ايله كزر قالب عالم


Bu cism-i kesifin neresi merkez-i kuvvet
Yâ Rab ne matıyyeyle gezer kâleb-i âlem



سبحانك
يا من خلق الخلق و سوّي

سبحانك سبحانك سبحانك الفا


Sübhâneke yâ men halaka'l-halka ve sevvâ
Sübhâneke sübhâneke sübhâneke el-fâ

3

اي قدرتكه اولميان آغاز و تناهي

ممكن دكل اوصافكي ادراك كماهي


Ey kudretine olmayan âğâz u tenâhî
Mümkin değil evsâfını idrâk kemâhî


هر نسنه قيلار وارلغكه حسن شهادت

هر ذره ايدر وحدتكه عرض كواهي



Her nesne kılar varlığına hüsn-i şehâdet
Her zerre eder vahdetine arz-ı güvâhî



حكمك
قيلار اظهار بو آثار ايله مهري

امرك ايدر ابراز بو انوار ايله ماهي


Hükmün kılar izhâr bu âsâr ile mihri
Emrin eder ibraz bu envâr ile mâhı
 

دلسير بساط نعمك مرغ هوايي

سيراب زلال كرمكدر صوده ماهي


Dil-sîr-i bisât-ı ni'amın mürg-ı hevâyî
Sîr-âb-ı zülâl-i keremindir suda mâhî

ايلر كرمك آتشي كلزار خليله

مغلوب اولور پشه يه نمرود مباهي


Eyler keremin âteşi gül-zâr Halil'e
Mağlûb olur peşşeye Nemrûd-ı mübâhî

ظالملري عدلك نه زمان خاك ايده جكدر

مظلوملرك چيقمده در كوكلره آهي


Zâlimlerin adlin ne zaman hâk edecektir
Mazlumların çıkmadadır göklere âhı

بيكانه لره منحصر انواع حظوظات

محنت زدهء عشقكه مخصوص دواهي


Bigânelere münhasır envâ'-ı huzûzât
Mihnet-zede-i aşkına mahsûs devâhî


سنسين
ايدن اضلال نيجه اهل طريقي

سنسين ايدن اهدا نيجه كمكشه ء راهي


Sensin eden ıdlâl nice ehl-i tarîki
Sensin eden ihdâ nice güm-geşte-i râhı


حكمك
كه اوله موجب خير و شر افعال

يا رب نه ايچوندر بو اوامر بو نواهي


Hükmün ki ola mûciıb-i hayr ü şer-i ef’âl
Yâ Rab ne içindir bu evâmir bu nevâhî

سندندر الهي بو مكر و بو فتنه

بو مكر و بو فتنه ينه سندندر الهي

Sendendir İlâhî yine bu mekr ü bu fitne
Bu mekr ü bu fitne yine sendendir İlâhî
 

كفتي بكن و باز زني سنك ملات

دست من و دامان تو در روز قيامت

Güftî bi-kün ü bâz zenî seng-i melâmet
Dest-i men ü dâmân-ı tu der-rûz-ı kıyamet

4

بر قطره ايچن چشمهء پر خون فنادن

باشن آله ماز بر دخي باران بلادن


Bir katre içen çeşıne-i pür-hûn-ı fenadan
Başın alamaz bir dahi bârân-ı belâdan



آسوده
اولوم ديرسك اكر كلمه جهانه

ميدانه دوشن قورتيله ماز سنك قضادن


Âsûde olanı dersen eğer gelme cihâna
Meydâna düşen kurtulamaz seng-i kazadan

ثابث قدم اول مركز مأمون رضاده

وارسته اولوب دائرهء خوف و رجادن


Sâbit kadem ol merkez-i me'mûn-ı rızâda
Vareste olup dâire-i havf u recâdan


طورسون
كف حكمكده ترازوي عدالت

خوفك وار ايسه محكمهء روز جزادن


Dursun kef-i hükmünde terâzû-yı adalet
Havfın var ise mahkeme-i rûz-ı cezadan
 

هر كيم كه آرار بوي وفا طبع بشرده

بكزراكا كيم دولت اومار ظل همادن


Her kim ki arar bûy-i vefa tâb'-ı beşerde
Benzer ana kim devlet umar zıll-i Hümâ'dan

بي بخت اولانك باغنه بر قطره سي دوشمز

باران يرينه كهر و ياغسه سمادن


Bî-baht olanın bağına bir katresi düşmen
Baran yerine dün- ü güher yağsa semâdan 

ارباب كمال چكه مز ناقص اولنلر
رنجيده
اواور ديدهء خفاش
ضيادن

Erbâb-ı kemâli çekemez nakıs olanlar
Rencide olur dîde-i huffâş ziyadan

هر عاقله
بر درد بو عالمده مقرر
راحت
يشامش وارمي
كروه عقلادن

Her âkile bir derd bu âlemde mukarrer
Rahat yaşamış var mı gürûh-ı ukalâdan


 حائل ايتمديلر بو
لغزك سريني كيمسه
بيك
قافله كچدي
حكمادن فضلادن

Hail etmediler bu lugazin sırrını kimse
Bin kafile geçti hukemâdan fuzalâdan

قيل صنعت
استادي تحيرله تماشا
  دم اورمه
اكر عارف ايسك
چون و چرادن

Kıl san'at-ı üstadı tahayyürle temâşâ
Dem urma eğer arif isen çûn u çerâdan
 
 


ادراك معالي بو كوچك عقله كركمز

زيرا بو تراو او قدر ثقلتي چكمز


İdrâk-i maâlî bu küçük akla gerekmez
Zîrâ bu terâzû o kadar sıkleti çekmez
 

 
Geri